facebook groups   google play

Milli Edebiyat - Oluşumu - Türleri - Yazar/Şairleri (1911 - 1923) - PDF Konu Anlatımlı

Millî edebiyat akımı, Osmanlı'nın yaşamış olduğu buhranlar sonucunda ortaya çıkmış bir kurtuluş yoludur. Keşfedilen Orhun Yazıtları, Türkçülük ve Turancılık akımının rüzgarını daha da güçlendirmiş ve Osmanlı'nın kurtuluşunu bu akımlara bağlamıştır. Bu tarz siyasi gelişmeler sonucunda edebiyat da bunlardan nasibini almış, Ömer Seyfettin ve ekibi Yeni Lisan makalesini hazırlamıştır. Ancak imza olayı gerçekleşmemiş, kimliği belirsiz bir makale olarak çıkan Yeni Lisan, olumlu tepkiler almaya başlayınca tüm şairler bu makaleye imzalarını atmaya başlamıştır. 

Yeni Lisan makalesinde Garp ve Şark olmak üzere iki başlık altında Türk edebiyatı incelenmiş ve öze dönme gerekliliği vurgulanmıştır. Genç Kalemler dergisi aracılığıyla yaygınlaşan bu makale, bu dönem edebiyatının baş tacı olmuştur.

Milli Edebiyat (1911-1923) Oluşumu

  • Bu devir, Osmanlının yavaş yavaş bitişe yaklaşmasıyla ortaya çıkan Türkçülük, Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık gibi akımların etkisindedir.
    • Millî edebiyat, Ömer Seyfettin ve M. Emin Yurdakul aracılığıyla Türkçülüğü konu edinmiştir.
  • Türkçülük düşüncesi, Türk Derneği, Türk Yurdu Derneği, Türk Ocağı Derneği gibi dernek ve Genç Kalemler, Türk Yurdu, Halka Doğru, Yeni Mecmua gibi dergiler yoluyla yayılmıştır.
  • Bu edebiyatın kurucuları:
    • Ali Canip, Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin
    • Ömer Seyfettin, “Yeni Lisan” makalesiyle dil anlayışını belirtmiştir.
      • Türkçede kullanılan Arapça ve Farsça dilbilgisi kuralları ve bu dillerin kuralları ile yapılan tamlamalar kaldırılmalı,
      • Türkçeye girmiş Arapça sözcükler Arapça dilbilgisi değerlerine göre değil, Türkçedeki kullanışlarına göre değerlendirilmeli,
      • Arapça ve Farsça sözcükler asıllarındaki söylenişlerine değil, Türkçedeki söylenişlerine göre yazılmalı
      • Konuşma diline girmiş Arapça ve Farsça sözcükler atılmamalı, bilimsel terimlerde Arapça kullanılmasında sakınca görülmemeli,
      • Başka Türk lehçelerinden sözcük alınmamalı,
      • Konuşmada İstanbul ağzına uyulmalıdır.
    • Millî Edebiyat Dönemi sanatçılarının çoğu, Cumhuriyet Dönemi’nde de eser vermiştir.
    • İnceleme alanında öne çıkan Fuat Köprülü’dür.

Genel Özellikleri

  • Sanat, toplum içindir.
    • Türk tarihi, yegane hazinedir.
    • Millî kültür, meseleler işlenir.
    • Sadece hece ölçüsü kullanılmıştır.
    • Dili, halkın anlayabileceği dereceye çekmek istemişlerdir.
Türkçülük: Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, M. Emin Yurdakul
Batıcılık: Tevfik Fikret, A. Cevdet, Reşit Paşa
İslamcılık: M. Akif, Said Halim, Şemsettin Günaltay, Şeyhülislam Kazım Efendi, Hacı Zihni Efendi


Milli Mücadele Yıllarını Anlatan Eserler:
Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye > H. Edip
Sodom ve Gomore, Yaban, Ankara> Yakup Kadri
Yeşil Gece > Reşat Nuri
Çete> Refik Halit
Yorgun Savaşçı, Esir Şehrin İnsanları, Esir Şehrin Mahpusu>

Kemal Tahir
Küçük Ağa > Tarık Buğra
Dolu Dizgin, Kalpaklılar > Samim Kocagöz
Kurtlar Sofrası > Atilla İlhan
Hükümet Meydanı, Var Olmak > İlhan Tarsus


Nev Yunaniler: Sicilya Kızları, Bibloş Kadınları > Yahya Kemal
Siyah Saçlı Yabancı, Berrak Gözlü Genç Kızın Sözleri > Yakup Kadri
Salih Zeki Aktay


Nâyiler:Halit Fahri, Selahattin Enis, Hakkı Tahsin, Orhan Seyfi, Yakup Salih, Safi Necip, Hasan Said




Hazırlayan: Melih ÖZDAMAR


İçeriklerimiz, pdf anlatımlar dahil, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nca korunmaktadır. Telif haklarının herhangi bir şekilde ihlali, başka yerlerde isimsiz yayımlanması, çeşitli kitap kaynaklarında izinsiz yer alması, içeriğin izinsiz kopyalanıp başka bir isimle tanıtılması vb., ile yapan kişi, kişiler veyahut kurumlar hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır.


Türkçe ve Edebiyat yönetimi.