facebook groups   google play

Hüsn-ü Tâlil (Güzel Nedene Bağlama) Nedir?

Bir durumun, olayın ve olgunun söze güzellik katmak amacıyla gerçek sebebi dışında hoşa gidecek hayali ya da güzel bir sebebe bağlama sanatıdır. Hüsn kelimesi "güzel", talil kelimesi "neden" anlamına gelmektedir. 


UYARI: Bazı kaynaklarda bunun illâ güzel bir sebep olması gerekmez diye uyarılar da bulunmaktadır. Ancak çoğunluk, hüsn kelimesinden dolayı güzelliğe yönelir. 

Güzel şeyler düşünelim diye 
Yemyeşil oluvermiş ağaçlar 


UYARI: Hüsn-i talil yapılırken, bulunan neden ile gerçek sebep arasında bir ilgi bağı olması gerek. 

Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl 
Başını daşdan daşa urup gezer âvâre su 

(Suyun normal akışı Hz. Muhammed’in ayağının tozuna erişip yüz sürmek ve ona ulaşmak nedenine bağlanmıştır.) 


UYARI: Hüsn-i talilin olduğu yerde mübalağa sanatı da vardır. 

➤ Köyün girişinde karşılamak için beni 
Dizilmiş sıra sıra köyün tüm selvileri 

(Selviler normal olarak yol kenarına sıralanmaktadır ancak şair, bu sıralanmanın sebebini kendisini selamlamaya gelmelerine bağlıyor.)

➤ Ateşten kızaran bir gül arar da 
Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi 

(Gül, kırmızı renklidir. Kırmızı renge sahip olmasını da şair ateşe bağlamaktadır.)

➤ Bâğ-ı âlemde yüzün mânendi bir gül isteyip 
Cüst ü cȗ edip gezer gülzârı bülbül şâh şâh 

(Bülbülün yaradılışı gereği daldan dala konuşunun sebebi, gülün yüzü gibi güzel bulma sebebine bağlanmıştır.) 

ÖRNEKLER: 

➤O kadar çaldı ki yürekten 
Türküler aşındırdı kavalı 

Güller kızarır utancından o gonca gül gülünce 
Sümbül bükülür kıskancından kâkül bükülünce 

Seni seyr etmek için reh-güzer-i gülşende 
İki cânibde durur serv-i hiraman sâf sâf 

(Nazlı bir şekilde salınan serviler gül bahçesinin iki yanında seni seyretmek için dizilmişler.) 

Sen yoksun hiçbir şey yok 
Güneşin rengi 
Ağustos yıldızlarının sıcaklığı 
Karanfil kokusu… 

Boyundan serv utanmış bâğ içinde 
Yüzünden lâle kalmış dağ içinde 

İtmüş idim bâğda ol dehenün mehdini 
Goncelerin şimdi hep dilleri hȗndur bana 

Başı açuk yalın ayak abdâlun olmuşdur güneş 
Bir yerde ârâm eylemez şevkünle dünyâyı gezer 

Gün yüzlüler hevâsına düşenler 
Ağlasun Görmez misin?
Bulutları pür-nem gelür gider

Hazırlayan: Ömer Genceli
İçeriklerimiz, pdf anlatımlar dahil, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nca korunmaktadır. Telif haklarının herhangi bir şekilde ihlali, başka yerlerde isimsiz yayımlanması, çeşitli kitap kaynaklarında izinsiz yer alması, içeriğin izinsiz kopyalanıp başka bir isimle tanıtılması vb. ile yapan kişi, kişiler veyahut kurumlar hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır. 
 Türkçe ve Edebiyat yönetimi.

Yorum Gönder

0 Yorumlar