edebiyatveturkce.com > Türk Dili ve Edebiyatı > Nedir? > Tenasüp (Uygunluk) Sanatı Nedir?

Nasip sözcüğünden türetilen uygunluk, birbiriyle alakalı sözcüklerin bir sıra gözetmeksizin bir arada kullanılmasıyla ortaya çıkan söz sanatıdır. Zıt sözcükler tenasüp sanatını oluşturmaz.

Örnek 1
👉 Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan

Şair; demir almak, gemi, liman sözcüklerini sıra gözetmeksizin bir arada kullanarak tenasüp sanatını uygulamıştır.

Örnek 2
👉 Yalnız acı bir lokma zehirle pişmiş aştan      
Ve ayrılık anneden, vatandan, arkadaştan

Bu dizelerde lokma, pişmiş, aş sözcükleri ile tenasüp sanatı uygulanmıştır.

Örnek 3
👉 Yiğit kendini övende      
Oklar menzili dövende      
Kılıç kalkana değende      
Kalkan gümbür gümbürlenir

Bu dizelerde yiğit, kalkan, ok, kılıç sözcükleri birbiriyle alakalı oldukları için tenasüp sanatını oluşturmuştur.

Örnek 4
👉 Aramazdık gece mehtâbı yüzün parlarken      
Bir uzak yıldıza benzerdi güneş sen varken

Bu dizelerde mehtap ile ay aydınlığı kastedilmiştir. Yıldız, güneş, mehtap birbirleriyle ilgili sözcükler oldukları için tenasüp sanatına örnektir.

Diğer Örnekler:
👉 Çalınsın saz keman, santur, kanun hoş makam ile      
Okunsun şarkılar, dilbesteler, mahurdan sadâlarla

👉 Bir şâhda iki gonce-i gül      
Birbirlerine olurdu bülbül

👉 Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabip      
Kılma derman, kim helakim zehr-i dermanındadır.

👉 Bir elinde gül bir elinde câm geldin sâkiya      
Kangısın alsam gülü yâhȗd ki câm yâ seni

👉 Kapında âhıma yer yok aceb hikâyetdir      
Bahâr u mevsim-i güldür sabâ çemende garîb

Paylaş
İlginizi Çekebilir
Fecr-i Âti Edebiyatı Genel Özellikleri, Şairleri
Türk Dili ve Edebiyatı Afiş Çalışmaları
Bilgisel Şekilli Eser Özetleri | PDF
Bilgisel Şekilli Edebiyat Notları – Dönemsel | PDF

Yorum Yap