facebook groups   google play

Cümlede Anlam - PDF Konu Anlatımlı

Cümlede anlam konusu Türkçemizin güzelliklerini içinde barındıran bir konudur. Cümlede an lam bize hem anlam genişlemelerini hem de canlı dilimizin varlığını işaret eder. Türkçe içerisinde yer alan birçok kelime aynı şekilde farklı bir varlığı karşılayabilir. Kısaca kelimeler, ekler kullanıldıkları yere veya cümleye göre anlam kazanırlar. Konumuzda yer alacak başlıkları dikkatlice incelerseniz bu konuyu içeren soruları kaçırmayacağınızdan eminiz.

1. ANLATIMINA GÖRE CÜMLELER
Anlatım, cümlenin vermek istediği mesajı ne yolla verdiğine dayanır. Bu başlık altında öznellik, nesnellik, kinaye, içerik, dolaylı ve doğrudan gibi anlatım türlerini inceleyeceğiz.

1.1. ÖZNEL ANLATIMLI CÜMLELER
En çok kafa karıştıran konulardan biridir. Daha çok sıfatların kullanıldığı cümlelerde yer bulur kendisi-ne. Ancak bazen bu sıfatların da kullanımı yeterli değildir cümlenin özne olabilmesi için. Kısaca istatistiksel veri olarak kanıtlayamıyorsak bir şeyi özneldir diyebiliriz.
Bu konuda bilinmesi gereken ise “kime göre, neye göre” yargısıdır. Bir durum hakkında bu soruyu sorabiliyorsanız eğer o cümlenin öznel olma ihtimali %99’dur.
  • Başarılı olmak için her şeyden önce başarıya odaklanmak gerekir.
  • İyilik yapıldığında teşekkür etmeyecek insan yoktur.
  • Bir bilgisayarın başında saatlerce durmak bana mantıksız geliyor.
  • Yazar, konuyu oldukça detaylı ve güzel bir şekilde ele almıştır.
  • Bu kadar etkileyici olabileceğini düşünmemiştim.
  • Yeşillikler ve dereler insanlara huzur veriyor.

1.2. NESNEL ANLATIMLI CÜMLELER
Kısa bir anlatımla, kişiden kişiye değişmeyen ve kanıtlanabilen yargılardır diyebiliriz. Daha çok istatistiksel bilgilerde kullanılır ancak araştırıp bulunabilecek cümlelerde, örneğin kitap eleştirilerinde, rastlarız.

Her şey nettir, kanıtlanabilmektedir.
  •  Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’u 21 yaşında fethetti.
  •  Şair, kitabında düşsel ögelere yer vermiştir.
  •  Bina, İzmir’in denize bakan kısmında inşa edilmiş.
  • Romanda aile yapısı ele alınmaktadır.
Ozon tabakası, yıllar geçtikçe daha fazla büyüyor. Bu cümle nesneldir. Araştırma sonucu kanıtlanabilir
1.3. TANIM CÜMLELERİ
Cümle içerisinde genel itibari ile bir şeyin ne olduğu hakkında bilgiler veren cümlelerdir. Karşımıza çoğu zaman -dır/dir eki ile çıkmakta-dır ancak genelleme yapılmaması gerekir.

Daha çok “bu nedir?”, “bu kimdir?” sorularına cevap verirler

Dikkat: Tanım cümleleri için nesnellik şart değildir: 
Edebiyat, ruhun kendini bulma biçimidir.
  • Şamanlık, Türk toplumunun eski inanç biçimidir. 
  • Apple, teknoloji üzerine üretim yapan firmadır. 
  • Lirik şiir, duygu ve düşüncelerin etkili, coşkulu bir şekilde dile getirildiği şiir türüdür.

1.4. İÇERİK CÜMLELERİ
Bir eserde yazarın ele aldığı konuya değinen cümlelerdir. İçerik cümlelerinde “konu” önem arz eder. Dikkat etmeniz gereken eserin içeriğinde yer alan detaylardır.
  • Şair, yaşadığı aşk acısını şiirlerinde işlemektedir.
  • Yazar, bir cinayet üzerine ikili arasında gelişen olayları konu ediniyor.

1.5. ÜSLUP (BİÇEM) CÜMLELERİ
Öncelikle üslup nedir bilmek daha mantıklı ve oturaklı olacaktır. Üslup TDK’de “Anlatma, oluş, deyiş veya yapış biçimi, tarz” olarak kendine yer bulmaktadır. O halde sanatçının dili kullanma biçimidir demek daha doğrudur. Cümlenin uzunluğu, kısalığı, duruluğu, yalınlığı, açıklığı tamamen üslupla ilgilidir.
  • Şiirlerinde söz sanatlarına yer verişi onu daha farklı kılıyor.
  • Romanda bazı kelimelerin kendi anlamları dışında kullanılması içeriğe daha fazla gizem katıyor.

1.7. DOĞRUDAN VEYA DOLAYLI ANLATIM
Dolaylı anlatım, birinin sözlerinin tırnak içerisin-de olmadan, değiştirilerek bir başkasına aktarılması-dır. Genel olarak "söyledi, belirtti, -dığını anlattı, dedi" şeklinde ifadelerle anlatılır.
  • Annem, derslere çalışırsam başarılı olacağımı söyledi. 
  • Ahmet, derse gelmezsem kalacağımı aktardı.
Doğrudan anlatım ise, birinin sözlerinin tırnak içerisinde, değiştirilmeden bir başkasına aktarılması sonucu ortaya çıkar. Bazen tırnak işareti yerine virgül de kullanılabilir.
  • Fatih Terim, “durmayacaksınız, savaşacaksınız!” dedi.
  • Atalarımız, kalem kılıçtan keskindir, demiştir.

1.8. KİNAYELİ ANLATIM
Kinâye, bir sözün hem mecaz hem de gerçek an-lama gelebilecek şekilde ifade edilmesidir. Ancak bu ifade ediş şeklinde asıl olay, söylenilen şeyin tam tersini anlatmaktır. Bu konuyu örneklerle açıklamak daha oturaklı olacaktır. 
  • O kadar başarılı ki sınıfta sondan birinci olmuş.
  • Fenerbahçe bu hafta çok muhteşem bir performans sergileyip 4-0 yenildi.
  • Kurduğun cümle öyle açıktı ki hiçbir şey anlamadım.

1.9. AŞAMA BİLDİREN CÜMLELER
Bir durumun aşamalı bir şekilde ilerleyişini gösterir. Burada önemli olan süreçtir. Eylem, aniden gerçekleşmez; zaman içerisinde gelişir ve sonuçlanır. 
  • Amcam, gözlerimizin önünde günden güne eriyor. 
  • Doktor, adım adım ilerliyor. 
  • Önce etrafına bakındı, sonra yavaş adımlarla ilerleyerek gözden kayboldu.

KONU GÜNCELLENİYOR! TÜM İÇERİĞİ AŞAĞIDAKİ PDF ÜZERİNDEN İNDİREBİLİRSİNİZ. 


İçeriklerimiz, pdf anlatımlar dahil, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nca korunmaktadır. Telif haklarının herhangi bir şekilde ihlali, başka yerlerde isimsiz yayımlanması, çeşitli kitap kaynaklarında izinsiz yer alması, içeriğin izinsiz kopyalanıp başka bir isimle tanıtılması vb., ile yapan kişi, kişiler veyahut kurumlar hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır.

Türkçe ve Edebiyat yönetimi.