facebook groups   google play

Divan Edebiyatı Genel Özellikleri - PDF

Divan edebiyatı, Türk edebiyatının "Yüksek Zümre, Klasik Edebiyat, Saray Edebiyatı" olarak adlandırılan zirve bir edebiyattır. Bu dönemde kullanılan dil, halkın anlayamayacağı derecede Arap ve Fars etkisinde bırakılmış, ölçü olarak da milli ölçü yerine aruz ölçüsü tercih edilmiştir. 


Divan Edebiyatı Oluşumu

  • Bu edebiyat adını, şairlerin şiirlerini “divan” adını verdikleri bir kitapta toplamalarından almıştır.
  • Bu edebiyata aynı zamanda şu adlar da verilmiştir:
    • Yüksek Zümre Edebiyatı
    • Klasik Türk Edebiyatı
    • Osmanlı Edebiyatı
    • Saray Edebiyatı
  • Tasavvufun yaygın olduğu yıllarda din dışı temaları işlemesi sebebiyle Divan şiirinin kurucusu olarak 13. yüzyıl şairi olan Hoca Dehhani kabul edilir.
  • Saray ve çevresine bağlı olarak gelişen bir edebiyattır.
  • Kaynak olarak Kuran, tasavvuf ve İran mitolojisi alınır.
    • Divan şiirinin yapısını oluşturan çoğu kavram İran edebiyatından geçmiştir.

Genel Özellikleri – 13 ve 19. yy

  • Şiir üzerine kurulmuş bir edebiyattır.
    • Nesir, arka planda kalmıştır.
  • Aşk, doğa, kahramanlık, ölüm, tasavvuf, kadın, mitoloji, şarap vb. konular işlenmiştir.
    • Genel olarak din dışı konular vardır ancak kimi sanatçıların dini konulara eğildiğini de görmekteyiz.
    • Günlük yaşamdan kopuk, soyut ve hayalcidir.
    • Sevgili portresi hayalidir, her yönüyle mükemmeldir.
    • Söz sanatları ve mazmunlar bulunmaktadır.
    • Bu mazmunlardan birkaçı şunlardır:
      • Kaş: Yay
      • Kirpik: Ok
      • Boy: Selvi
      • Ağız: Nokta
      • Göz: Nergis
      • Yüz: Ay
      • Âşık: Pervane
      • Yanak: Gül
    • Süslü ve mecazlı söyleyişler bulunur.
  • Divan şiirinde biçim kurallarına uymak şarttır.
    • Yüksek zümreye hitap eder.
      • Aruz vezni kullanılır ancak Nedim, Aşık Paşa ve Şeyh Galip heceyi de denemiştir.
      • Nazım birimi beyte dayanır, dörtlük/bentler de vardır.
      • Tam ve zengin kafiye ile redif kullanılır.
      • Kafiye, göz içindir.
    • Ne söylendiği değil, nasıl ve ne kadar güzel söylendiği önemlidir.
      • Konu bütünlüğü değil, parça güzelliği aranır.
    • Şiirin bütününde aynı konu işlenmeyebilir.
    • Eserlerin çoğunda öz şiir anlayışı vardır.
  • Şiiirler, türünün ismiyle ya da redifiyle isimlendirilir.
  • Şiirlerin son bölümünde “mahlas” kullanılmıştır.
  • En güzel mısrası “mısra-ı bercestedir”.
Divan edebiyatında nesir özelliklerinde ise;
  • Cümleler özne, tümleç, yüklem sıralamasına uygundur.
  • Noktalama işaretleri yoktur.
  • Cümleler, bağlaçlar ile uzatılmıştır.
  • Metinlerde paragraflara ayırma yoktur.
  • İç kafiye (seci) ön plandadır.
  • Nesir yazma işine “inşa”, nesir yazanlara “münşi”, eserlere ise “münşeat” denilir.
  • Sade, orta ve süslü nesir olmak üzere üç başlıkta incelenir.

Divan edebiyatıyla ilgili diğer konulara gitmek için başlıklara tıklayınız.





İçeriklerimiz, pdf anlatımlar dahil, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nca korunmaktadır. Telif haklarının herhangi bir şekilde ihlali, başka yerlerde isimsiz yayımlanması, çeşitli kitap kaynaklarında izinsiz yer alması, içeriğin izinsiz kopyalanıp başka bir isimle tanıtılması vb. ile yapan kişi, kişiler veyahut kurumlar hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır.
Türkçe ve Edebiyat yönetimi.