facebook groups   google play

Metinlerin Sınıflandırılması



Metinlerin sınıflandırılması konusu, LYS sürecinde ve tüm okul süresince karşımıza çıkan bir konudur. Bu konuda var olan tablolandırma tam da ana başlıkta verdiğimiz gibidir.

Metinleri sınıflandırmada kullanılan ölçütler:
  1. Gerçeklikle ilişkileri
  2. Metinlerin işlevleri
  3. Yazılış amaçları
  4. Hedef kitleleri
  5. Kullanılan anlatım biçim ve teknikleri
Metinler; gerçeklikle ilişki ve işlev, yazılış amacı bakımından sınıflandırmaya uğrar. Bu sınıflandırma ihtiyacının sonucunda öğretici ve sanatsal metinler meydana gelir.

Öğretici metinlerin özellikleri:
Bu tür metinler, "kullanmalık" metinler olarak karşımıza çıkar. Yazar, bu metinleri oluştururken herkesin bildiği net ifadelerden faydalanır. Metinde yer alan her şey; gerçek yaşamda var olan nesneler, varlıklar, durumlar, olaylar ve olgularla ilgilidir. Bu metinlerde elbette hayal gücü de kullanılır ancak genel içerik nesnellikle ilgilidir. Açıklamaya dayanan anlatım biçimi ağır basmaktadır. Öğretici metinlerde kullanılan dil, duygusal veya çağrışımsal bir taşımaz. Bu nedenle çok anlamlılık söz konusu değildir. Açık bir anlatıma sahiptir. Yani herkese, aynı mesajı iletme amacı taşır. Öğretici metinlerde yer alan zaman, mekan, kişilerden herhangi biri değişime uğratılamaz. 

Kısaca;
  • Öğretici metinler, bilgi verme ya da mesaj iletme amacı güder.
    • Bu öğreticilik sonucunda dil, göndergesel işlevde kullanılır.
      • Sözcükler temel anlamlarıyla ele alınır.
      • Cümleler uzun, yorucu ve kapalı değil; açık, anlaşılır ve yoruma kapalıdır.

Sanatsal metinlerin özellikleri:
Sanatsal metinlerde algılanan gerçeklikle oynama söz konusudur. Bu metinlerde bir gerçeklik üzerine inşa edilmiş kurgu söz konusudur. Bu da sanatsal metinlerin bilgi vermekten çok estetik haz uyandırmak amacıyla yazıldığını kanıtlamaktadır. Yazınsal metinlerde kurulmuş evren, gerçeklikten besleniyor olmasına karşın dilin belirli bir şekilde kullanımına bağlı olarak farklı ifadeler barındırır. Sanatsal metinler için öznel ifadeler ağır basmaktadır denilebilir. Dil, duygusal çağrışımlarla yoğrulur. Metinlerde yer alan zaman, mekan, kişi bir sonraki zamanda değiştirilebilir.

Kısaca;
  • Sanatsal metinler, okuyucuda estetik zevk uyandırmak amacıyla yazılır.
    • Dil, sanatsal işlevinde kullanılır.
      • Üslup kaygısı vardır. 
      • Sözcükler yan, mecaz anlamlarıyla ele alınır. 
      • Çok anlamlılık esastır. 
    • Kurgusallık ön plandadır. 
    • Söz sanatlarına sıkça başvurulur. 
Konulara gitmek için başlığına tıklamanız yeterlidir. 
➔Sözlü Anlatım     
  • Konferans
  • Münazara
  • Açık Oturum
  • Panel
  • Forum
  • Sempozyum
➔Yazılı Anlatım       
➟➟Öğretici Metinler       
➤➤➤Kişisel Hayatı Konu Edinen Metinler
  • Mektup
  • Anı - Hatıra
  • Gezi Yazısı
  • Biyografi
  • Otobiyografi
  • Günce
➤➤➤ Gazete Çevresinde Gelişen Metinler

  • Deneme
  • Röportaj
  • Makale
  • Sohbet
  • Haber Yazısı
  • Fıkra
  • Deneme
  • Eleştiri

➟➟Sanatsal Metinler
➤➤➤Coşku ve Heyecana Bağlı Metinler
  • Şiir
➤➤➤Olay Çevresinde Gelişen Metinler
➞➞Anlatmaya Bağlı Metinler
  • Roman
  • Fabl
  • Masal
  • Destan
  • Mesnevi
  • Hikâye
  • Halk Hikâyesi
  • Manzum Hikâye
  • Efsane
➤➤➤Göstermeye Bağlı Metinler
➟➟Modern Tiyatro
  • Dram
  • Komedi
  • Trajedi 
➟➟Geleneksel Tiyatro
  • Karagöz
  • Orta Oyunu
  • Meddah
  • Köy Seyirlik Oyunları
İçeriklerimiz, pdf anlatımlar dahil, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nca korunmaktadır. Telif haklarının herhangi bir şekilde ihlali, başka yerlerde isimsiz yayımlanması, çeşitli kitap kaynaklarında izinsiz yer alması, içeriğin izinsiz kopyalanıp başa bir isimle tanıtılması vb. ile yapan kişi, kişiler veyahut kurumlar hakkında gerekli işlemler başlatılacaktır.
Türkçe ve Edebiyat yönetimi.